CENAZE NAMAZI VE ÖNEMLİ BİLGİLER. Cenaze namazı nasıl kılınır? Cenaze namazı rükû ve secdesi olmayan bir namazdır; rükünleri kıyam ve tekbirlerdir. Cenaze namazında iftitâh (başlangıç) tekbiriyle birlikte dört tekbir bulunmaktadır.  Selâm vermek vaciptir. Sünnetleri ise Allah’a hamd ve sena etmek, Resûlullah’a (s.a.s.) salât ve selâm getirmek, hem vefat eden kişi hem de Müslümanlar için dua etmekten ibarettir.    Cenaze namazının kılınması için mutlaka abdestli olmak gerekir. Cenaze namazına yetiştin fakat abdest almak için su bulamadın veya abdest alınca namazın biteceğinden endişe ediyorsan taş toprak cinsinden bir şeyle teyemmüm ekmek suretiyle de kılınabilir.     Su var lakin abdest alıp namaza yetişme zamanı yoksa oradakilerin kılmasıyla onun üstünden oynamaz düşer bir daha kılmasına gerek yoktur.       Cenaze namazı kılmak için cenazeye karşı ve kıbleye yönelik olarak saf bağlanır ve niyet edilir. İmam ve cemaat tekbir alarak ellerini bağlarlar “ve celle senâük” cümlesiyle birlikte “Sübhâneke” duasını okurlar. Ardından, eller kaldırılmadan tekbir alınır ve “Salli-Bârik” duaları okunur. Tekrar eller kaldırılmaksızın tekbir alınır. Bilenler cenaze duasını (Tirmizî, Cenâiz, 38 [1024-1025]) bilmeyenler ise dua niyetiyle “Fâtiha” sûresini (Tirmizî, Cenâiz, 39 [1026]) veya başka bir duayı okurlar. Dördüncü tekbirden sonra sağa ve sola selâm verilir. Böylece namaz tamamlanmış olur.        Cenaze namazında taharet, kıbleye yönelmek, setr-i avret (vücudun örtülmesi gereken yerlerini örtmek) ve niyet gibi şartlara riâyet edilir.       Namazı kılınacak cenazenin Müslüman olması, yıkanıp kefenlenmiş olması, cemaatin önünde olması gerekir.  Ayrıca Hanefî ve Mâlikîlere göre bedeninin tamamı veya yarıdan fazlası yahut başı ile birlikte en az yarısı bulunmalıdır. Şâfiîlere göre ise kişi ölüp de bir tek uzvu bulunsa bile cenaze namazı kılınır. Nitekim ashab, ölen ve sadece eli bulunan bir sahabînin namazını kılmıştır (Şirbînî, Muğni’l-muhtâc, 2/32). Canlı olarak doğup ölen çocuk yıkanır ve cenaze namazı kılınır (el-Fetâva’l-Hindiyye, 1/159)       Ölen bir kişi için “Gıyabı namaz’ kılınmasında bir sakınca yoktur.        Vefat eden kişiye birden fazla cenaze namazı kılınabilir mi? Cenaze namazı bir defa kılınmakla farz yerine getirilmiş olur. Bu nedenle, tekrar kılınması gerekmez. Ancak cenaze namazında bulunamayan kişiler, daha sonra münferit olarak veya ayrı bir cemaatle tekrar kılabilirler. Nitekim Hz. Peygamber (s.a.s.), cenaze namazında hazır bulunamadığı Ümmü Sa’d için daha sonra cenaze namazı kılmıştır (Tirmizî, Cenâiz, 47 [1037]).    Cenaze namazının hükmü nedir? Cenaze namazı, farz-ı kifâyedir. Müslümanların ölen din kardeşlerine karşı yerine getirmeleri gereken dinî vecibelerin başında cenaze namazının kılınması ve bunun için gerekli hazırlıkların yapılması gelmektedir. Kadın olsun erkek olsun yalnız bir kişinin bu namazı kılmasıyla farz yerine getirilmiş olur Cenaze namazı, Allah’a senâ, Resûlullah’a (s.a.s.) salât ve ölü için duadan ibarettir.        Cenaze namazı cami içerisinde kılınabilir mi? Cenaze namazı bir mazeret bulunmadıkça cami dışında kılınır. Ancak yağmur, çamur, soğuk gibi bir mazeret bulunması durumunda camide kılınmasında bir sakınca yoktur (el-Fetâva’l-Hindiyye, 1/165).Şâfiîlere göre, camiyi kirletme endişesi yoksa bu namazın camide kılınması, müstehaptır (Nevevî, el-Mecmû’, 5/213). Sa’d b. Ebî Vakkâs vefat ettiği zaman Hz. Âişe kendisinin de cenaze namazı kılabilmesi için cenazenin mescide getirilmesini istemiş ancak sahabîler onun bu isteğini hoş karşılamamıştı. Bunun üzerine Hz. Âişe, “İnsanlar ne çabuk unutuyorlar! Resûlullah (s.a.s.), Süheyl b. Beydâ’nın cenaze namazını mescidde kılmıştı.” (Müslim, Cenâiz, 99 [973]) demiştir. Kerâhet Vakitlerinde cenaze defni yapılırmı? Güneşin doğuşu, tam tepe noktası ve batışı (akşam namazı öncesi) gibi kerâhet vakitleri uygun değildir.       Gece cenaze defnedilir mi? İslam dinine göre cenazenin gece defnedilmesi câizdir ve Peygamber Efendimiz (s.a.v.) döneminde de örnekleri mevcuttur. Cenazeyi bekletmeden, hızlıca defnetmek daha uygun görülse de, zorunluluk (gece vefat etmesi, defin işlemlerinin uzaması vb.) durumlarında gece gömülmesinde Benim de ilk göreve başladığım dönemde doğuda buna benzer bir anım oldu. Her taraf kardı,cenaze caminin içerisinde alındı lüksler yakılarak mezarlığa defnedildi Rabbim tüm ölmüşlerimizin ruhunu sad eylesin mekanı cennet eylesin. Araştırmacı ve ilahiyatçı yazar Hüseyin DENİZ