AREFE GÜNÜNÜN FAZİLETİ VE TEŞRİK TEKBİRLERİN ÖNEMİ
Bayram Kapıda: Arefe'nin sevinci ve teşrik tekbirlerinin coşkusu her saniye her dakika yankılananmaktadır.
Önümüzde Kurban Bayramı var, 2026'da 27 Mayıs Çarşamba gününe denk geliyor. Bayram denince aklımıza önce tatil, alışveriş, kalabalık sofralar geliyor. Oysa takvimdeki bu işaret, bize çok daha eski bir daveti hatırlatıyor: durmayı, affı, hatırlamayı ve barışmayı.
Bu köşe, işte o davetin üç anahtarını konuşmak için: Arefe, tekbir ve sıla-i rahim.
1. Arefe: Yılın En Cömert Günü
Arefe, sadece "bayramdan önceki gün" değildir. Hacda milyonların Arafat'ta vakfeye durduğu, ellerin semaya kalktığı gündür. Resûlullah (s.a.v) bu günü tarif ederken ölçü veriyor:
"Allah'ın, cehennemden en çok kul âzat ettiği gün, arefe günüdür."
Âlimler bu yüzden "günlerin en faziletlisi arefe günüdür, faziletçe cumaya benzer" demişlerdir. O gün dua, niyaz ve istiğfar zamanıdır. Allah Teâlâ'nın kullarını bağışlamaktan hoşnut olduğu bir aralık açılır.
Hadislerde arefe orucu da özel anılır: "Arefe gününün orucu bin gün oruç tutmak gibidir", hatta "Arefe günü oruç tutarsa onun önündeki yıl ve onun arkasındaki yıl günahları mağfiret olunur". Hacda olmayanlar için bu, kalbi Arafat'a bağlamanın yoludur.
Arefe'nin sessizliği, bayramın gürültüsünden önce bize iç muhasebe verir. Kimden helallik isteyeceğim, kime borcum kaldı, hangi kırgınlığı taşıyorum?
2. Teşrik Tekbirleri: 23 Vakitlik Ortak Nefes
Arefe sabah namazıyla başlayan ve bayramın dördüncü günü ikindi namazına kadar süren bir zikir kuşağı vardır. Buna teşrik tekbirleri denir.
Diyanet kaynaklarına göre "Kurban Bayramının arefe günü sabah namazında başlayarak Kurban Bayramının dördüncü günü ikindi namazına kadar, her farz namazın akabinde söylenmesi vacip"tir. Toplam 23 vakit eder.
Kimler getirir? Herkes. "Teşrik tekbirleri kendisine namaz farz olan kadın erkek her Müslümana vaciptir. Kurban kesen, kurban kesmeyen... herkes teşrik tekbirlerini getirmelidir".
Tekbirin sözü kısadır ama manası bütün bayramı özetler:
"Allahu Ekber Allahu Ekber, Lâ ilâhe illallahü vallahu Ekber, Allahu Ekber ve lillâhil hamd."
Anlamı: "Allah en büyüktür... Allah'tan başka ilah yoktur... Hamd yalnız Allah içindir."
Namazdan sonra yerinden kalkmadan, dünya kelamına girmeden söylenen bu cümle, bireysel ibadeti toplumsal bir koroya çevirir. Ankara'da, Kars'ta, Üsküp'te Türkiye’nin her yerinde ve bütün dünyada aynı anda yükselen ses, bize "aynı kıbleye" ait olduğumuzu hatırlatır.
Arefe günü;
* ev temizleme günü değildir…
* alışveriş günü değildir…
* uyuma ve dinlenme günü hiç değildir!
* O gün, Allah’ın şereflendirdiği bir gündür…
* O gün, Allah’ın yücelttiği bir gündür…
* O gün, Allah’ın Arafat ehliyle gök ehline iftihar ettiği gündür…
* O gün, cehennemden azad olma günüdür…
* O gün, kullukta gayret ve ibadette derinleşme günüdür…
* *Ve duaların en faziletlisi, Arefe günü yapılan duadır.*
* Öyleyse gayret edin!
* Nefeslerinizin hiçbir anı, bir itaatten, bir zikirden, bir hayırdan uzak geçmesin.
* Çünkü elinizde dünya hazinelerinden paha biçilemez bir mücevher olsa, onu kaybetmeye üzülürdünüz.
* Peki dünyanın en faziletli günlerinden birini nasıl boşa geçirirsiniz?
Arife gününüz mübarek olsun bayramınızı şimdiden tebrik ediyor, kutluyorum!
Hüseyin DENİZ
Araştırmacı ve ilahiyat yazar