BAYRAM NAMAZI KILMAYANLARIN KURBANLARI GEÇERLI MI? Her Kurban Bayramı sabahı aynı soru dolaşır: "Bayram namazına gitmedim, kestiğim kurban boşa gider mi?" Cevap kısa: Hayır, boşa gitmez. Çünkü iki ibadet birbirine bağlı değil, yan yana duruyor. Fıkıhta ölçü nettir. Hanefîlere göre bayram namazı "yalnızca cemaatle kılınabilen, hükmü vacip bir ibadettir". Kurban da —çoğu mezhepte sünnet, Hanefî'de tercih edilen görüşle vaciptir. Vacip olan iki ayrı borç, biri ödenmeyince diğeri düşmez.  Kurbanın geçerliliği namaza değil, vakte ve usule bağlıdır.  Bayram namazı ile kurban ibadeti birbirinden ayrı ibadetlerdir. Bir kişinin bayram namazını kılmaması, kurbanının geçersiz olmasına sebep olmaz. Kurban şartlarını taşıyan bir Müslümanın kestiği kurban geçerlidir. Ancak mazeretsiz şekilde bayram namazını terk etmek, Hanefi mezhebine göre vacip olan bir ibadeti terk etmek anlamına gelir ve kişi bundan dolayı sorumlu. "Kurban kesim vakti, bayram namazı kılınan yerlerde bayram namazı kılındıktan sonra; bayram namazı kılınmayan yerlerde ise fecirden sonra başlar". Yani siz camide olmasanız da, imam namazı kıldırdığı anda vakit girmiştir. O vakit içinde usulüne uygun kesilen hayvan kurban olur.  Bu, namazı terk etmeyi hafifletmez. Vacibi bile bile bırakmak günahtır. Namazın sevabı kaçar, cemaatin bereketi kaçar, bayramın ilk sünnetine uyma fırsatı kaçar. Kurban geçerli olur ama hesap defterinde bir eksik kalır. Aynı ihmal teşrik tekbirlerinde de görülür. Arife günü sabah namazından başlayıp bayramın dördüncü günü ikindi namazına kadar —ikindi dahil— 23 vakit, her farzın ardından tekbir getirmek Hanefîlere göre kadın-erkek her Müslümana vaciptir. Unutmak başka, "gerekmez" deyip terk etmek başka.  Özet: Kurban geçerli mi? Evet. Namaz kılmasan da vakit girdiyse kesimin sahih. Günah var mı? Var. Vacip bir namazı mazeretsiz terk etmek sorumluluktur. Ne yapmalı? Namazı da kıl, tekbiri de getir, kurbanı da kes. Biri diğerinin yerine geçmez; hepsi aynı kulluğun farklı şubesi. Bayram, Allah'a yaklaşmak için verilmiş üç ayrı fırsattır. Birini ıskaladın diye diğerini de ıskalama. Bayram, Allah'a yaklaşmak için verilmiş üç ayrı fırsattır. Birini ıskaladın diye diğerini de ıskalama. Hüseyin DENİZ Araştırmacı ve ilahiyatçı yazar