GUSÜL ABDESTİ VE TEYEMMÜM: TEMİZLİĞİN KOLAYLAŞTIRILAN HÜKMÜ
İslam dini, temizliği imanın bir parçası kabul etmiş ve kullarına ibadetlerini temiz bir hâlde yerine getirmelerini emretmiştir. Ancak dinimiz, insanların karşılaşabileceği zorlukları da göz önünde bulundurmuş, güçlük değil kolaylık istemiştir. Bu sebeple gusül abdesti ve teyemmüm hükümleri Müslümanlara büyük bir rahmet olarak verilmiştir.
Gusül Abdesti Nasıl Alınır?
Gusül, bedenin tamamını kuru yer kalmayacak şekilde yıkamaktır.
Gusül abdesti alırken şu sıraya uyulması sünnettir:
- Önce besmele çekilir ve gusle niyet edilir.
- Eller yıkanır, varsa beden üzerindeki kir ve pislikler temizlenir.
- Mahrem bölgeler yıkanır.
- Namaz abdesti gibi abdest alınır.
- Başa üç defa su dökülerek saç dipleri iyice ıslatılır.
- Sağ omuzdan başlayarak bütün beden yıkanır.
- Sol omuz da yıkanarak vücudun her tarafına su ulaştırılır.
Guslün farzı ise üçtür:
- Ağza su vermek,
- Burna su çekmek,
- Bedenin tamamını yıkamak.
Bu üç farz yerine getirildiğinde gusül sahih olur.
İhtilam Olan Kişi Su Bulamazsa Ne Yapmalıdır?
Bir kimse ihtilam olmuş, yani cünüp hâle gelmiş ancak gusül alacak su bulamıyorsa dinimiz ona teyemmüm etme ruhsatı vermiştir.
Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyrulur:
“Su bulamazsanız temiz bir toprağa teyemmüm edin.” (Nisâ Suresi, 43)
Bu durumda kişi temiz toprak, taş veya toprak cinsinden bir madde ile teyemmüm eder ve ibadetlerini yerine getirebilir.
Su Var Ancak Kullanılması Mümkün Değilse Ne Yapılır?
Bazen su bulunduğu hâlde kullanılması mümkün olmayabilir.
Örneğin:
- Doktorun su kullanmayı yasakladığı bir hastalık varsa,
- Su kullanıldığında hastalığın artacağı veya iyileşmenin gecikeceği biliniyorsa,
- Şiddetli soğukta su kullanmak hayati tehlike oluşturuyorsa,
- Su içmek için gerekli olup kullanıldığında susuzluk tehlikesi doğacaksa,
bu gibi durumlarda kişi teyemmüm eder.
Çünkü İslam dini insanı sıkıntıya sokmayı değil, ona kolaylık sağlamayı hedefler.
Gusülde Teyemmüm Ne Zaman Yapılır?
Teyemmüm şu durumlarda gusül yerine geçer:
- Gusül alacak kadar su bulunmadığında,
- Suya ulaşma imkânı olmadığında,
- Su kullanmak sağlık açısından zararlı olduğunda,
- Su kullanılması hâlinde ciddi bir tehlike veya zarar söz konusu olduğunda.
Bu şartlar ortadan kalkıp suya ulaşma veya suyu kullanabilme imkânı doğduğunda kişi normal şekilde gusül abdesti alır.
Sonuç
Müslüman için temizlik vazgeçilmez bir ibadet hazırlığıdır. Ancak Rabbimiz kullarına taşıyamayacakları yükleri yüklememiştir. Su bulunduğunda gusül almak esastır. Fakat su bulunmadığında veya kullanılması mümkün olmadığında teyemmüm, Allah’ın kullarına sunduğu büyük bir kolaylık ve rahmettir.
Önemli olan, kulun Rabbine yönelmesi, O’nun emirlerine samimiyetle uymaya çalışmasıdır. Çünkü Allah Teâlâ zorluk değil kolaylık, meşakkat değil rahmet murat etmiştir.
Rabbimiz bizleri maddi ve manevi temizliğe önem veren, ibadetlerini bilinçle yerine getiren kullarından eylesin. Âmin.
Hüseyin DENİZ
Araştırmacı ve ilahiyatçı yazar