HER HAYVANDAN KURBAN OLMAZ. Kurban edilecek hayvanların bazı özelliklere ve şartlara sahip olması gerekir. Çünkü kurban ibadete insanı Allah’a yaklaştıran ve yalnız Allah rızası için canından bir bedel olarak kesildiğinde dolayı bir takım şartları ve özellikleri de elbetteki olmalıdır.   Kurban ibadeti, Allah’a teslimiyetin en güzel nişanelerinden biridir. Bu ibadette önemli olan sadece hayvan kesmek değil; Rabbimizin emrine uygun hareket etmek, helale ve temiz olana yönelmektir. İşte bu yüzden dinimiz, kurbanlık hayvanın sağlıklı, kusursuz ve ibadete layık olmasına büyük önem vermiştir.   Peygamber Efendimiz ﷺ, kurban edilecek hayvanlarda belirgin kusurlar bulunmamasını istemiştir. Çünkü kurban; elde kalanı değil, gönülden verileni Allah yolunda sunabilmektir. İnsan misafirine en güzelini ikram ederken, Rabbine kusurlu olanı layık görmemelidir.   Bu sebeple bazı özürleri bulunan hayvanların kurban edilmesi caiz görülmemiştir. Mesela;   — Bir veya iki gözü kör olan, — Yürüyemeyecek derecede topal bulunan, — Aşırı zayıf ve iliği kurumuş kadar cılız olan, — Kulaklarının veya kuyruğunun çoğu kesilmiş bulunan, — Dişlerinin büyük kısmı dökülmüş olan, — Boynuzunun biri kökünden kırılmış olan, — Hastalığı açıkça belli olan, — Kesim yerine gidemeyecek kadar güçsüz düşen hayvanlar kurban olmaz.   Çünkü kurbanlık hayvanın hem sağlıklı hem de normal yapısını koruyor olması gerekir. Küçük kusurlar ise kurbana engel değildir. Kulağında küçük bir yırtık bulunması, hafif aksaması veya doğuştan boynuzsuz olması gibi durumlar kurbanın geçerliliğine zarar vermez.   Bugün bazen insanlar ekonomik sebeplerle en ucuz hayvanı almaya çalışırken, kurbanın ruhunu unutabiliyor. Oysa kurban bir pazarlık değil, fedakârlık ibadetidir. Allah için verilen şeyin temiz, helal ve güzel olması gerekir. Kurbanlık seçerken gösterilen hassasiyet, aslında kişinin Rabbine duyduğu saygının da göstergesidir.   Unutmayalım ki kurbanın özü et değildir. Nice büyük hayvanlar vardır ki Allah katında değersizdir; nice mütevazı kurbanlar vardır ki samimiyetle sunulduğu için makbuldür. Rabbimiz bizlerden gösteriş değil, ihlas istemektedir.   Kurban; merhameti öğretir, paylaşmayı öğretir, emanete riayeti öğretir. Bu yüzden kurbanlık seçerken de dinimizin ölçülerine dikkat etmek, ibadetin ruhuna sahip çıkmak demektir. Araştırmacı ve ilahiyatçı yazar Hüseyin DENİZ