KURBAN İBADETİNİN YERİ, ÖNEMİ VE MAHİYETİ.!
Kurban: Teslimiyetin, Paylaşmanın ve Kulluğun Yüce İbadeti
Kurban, sadece bir hayvan kesmekten ibaret değildir. Kurban; kulun Rabbine olan teslimiyetini, sadakatini ve takvasını ortaya koyan büyük bir ibadettir. Hazreti İbrahim’in oğlunu Allah yolunda feda etmeye razı oluşu ve Hazreti İsmail’in bu emre teslimiyeti, kurban ibadetinin özünde yatan teslimiyet ruhunu bütün insanlığa göstermiştir. Bu sebeple kurban, maddi bir ibadet olmaktan çok, manevi bir arınma vesilesidir.
Yüce Allah Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyurur:
“Onların ne etleri ne de kanları Allah’a ulaşır. Allah’a ulaşan ancak sizin takvanızdır.”
(Kur’an-ı Kerim)
Bu ayet bizlere açıkça göstermektedir ki, kurbanda esas olan Allah’a yakınlaşma niyetidir.
Kurbanın Mahiyeti ve Hükmü
Kurban Bayramı günlerinde belirli şartları taşıyan Müslümanların kurban kesmesi, Diyanet İşleri Başkanlığı ve Hanefi mezhebine göre vaciptir. Şafii mezhebinde ise sünnet-i müekkededir.
Vacip oluşunun dayanağı Peygamber Efendimizin şu hadisidir:
“Kim imkân bulur da kurban kesmezse bizim namazgâhımıza yaklaşmasın.”
Bu hadis, kurban ibadetinin hafife alınmaması gerektiğini güçlü şekilde ifade etmektedir.
Kimler Kurban Kesmekle Yükümlüdür?
Bir kimsenin kurban kesmesinin vacip olması için şu şartlar gerekir:
- Müslüman olmak
- Akıl baliğ olmak
- Yolcu olmamak (mukim olmak)
- Temel ihtiyaçları dışında nisap miktarı mala sahip olmak
Nisap miktarı yaklaşık 80.18 gram altın veya buna denk mal varlığıdır.
Yani zengin sayılan her Müslüman, Allah’ın kendisine verdiği nimetin şükrü olarak kurban kesmekle sorumludur.
Bir Evde Kazanç Ortaksa Kurban Nasıl Kesilir?
Toplumda en çok sorulan meselelerden biri budur. Aynı evde yaşayan aile fertleri tek kazançla geçiniyor olabilir. Burada önemli olan evin toplam geliri değil, bireysel mülkiyettir.
Eğer sadece baba nisap miktarı mala sahipse kurban ona vaciptir.
Anne de kendi adına bu mala sahipse ona da vaciptir.
Yetişkin çocukların da şahsi malları nisap miktarına ulaşıyorsa her biri ayrı kurban kesmelidir.
Bir büyükbaş hayvana en fazla yedi kişi ortak olabilir. Her ortak ibadet niyeti taşımalıdır.
Kurban Kesmeyenlerin Durumu
İmkânı olduğu halde kurban kesmeyen kimse, Hanefi mezhebine göre vacibi terk etmiş olur ve mesuliyet altına girer.
Bu, yalnızca maddi bir eksiklik değil; Allah’ın verdiği nimete karşı kulluk sorumluluğunun ihmalidir.
Peygamber Efendimiz (sav) kurban ibadetine büyük önem vermiş ve şöyle buyurmuştur:
“Âdemoğlu Kurban Bayramı günü Allah katında kurban kesmekten daha sevimli bir amel işlemez.”
Bir başka hadis-i şerifte ise:
“Kurbanlarınızı gönül hoşluğuyla kesin. Çünkü o, kıyamet günü sahibine sevap olarak gelecektir.”
Kurbanın Asıl Hikmeti
Kurban, sofralara et koymak değildir sadece…
Kurban; paylaşmaktır.
Yetimin kapısını çalmaktır.
Garibin duasını almaktır.
Nefsi Allah için terbiye etmektir.
Bugün kurban keserken bıçağı hayvana değil; cimriliğimize, bencilliğimize ve gafletimize vurmalıyız.
Çünkü gerçek kurban, Allah’a yaklaşmak için nefsimizi feda edebilmektir.
Rabbim kestiğimiz kurbanları kabul eylesin, niyetlerimizi halis kılsın.
Bayramlarımızı kardeşliğe, merhamete ve berekete vesile kılsın. Amin.
Araştırmacı ve ilahiyatçı yazar Hüseyin DENİZ