RANAZAN FİTRESİ VE FİDYESİ NEDİR? DİNDEKİ YERİ VE ÖNEMİ! Halk arasında fitre diye bilinen fıtır sadakası (sadaka-i fıtır); insan olarak yaratılmanın ve Ramazan bayramına ulaşmanın bir şükrü olarak; dinen zengin olup Ramazan ayının sonuna yetişen Müslüman’ın, belirli kimselere vermesi vâcip olan bir sadakadır.  Vâcip oluşu, sünnetle sabittir. (Buhârî, Zekât, 70-78 [1503-1512]; Müslim, Zekât, 12-21 [984-985]) Ramazan ayında kişi, kendisinin ve küçük çocuklarının vacip olan fitrelerini vermekle yükümlüdür. Hz. Peygamber (s.a.s.), köle-hür, büyük-küçük, kadın-erkek her Müslüman için fitrenin gerektiğini ifade etmiştir. (Buhârî, Zekât, 70; [1503; Ebû Dâvûd, Zekât, 20 [1619]) Ramazan bayramı gecesinin sabahına kadar her bir hanede misafir olan ister ailesinden biri veya bir yabancı olsun o kişinin de Fıtır sadakasını vermekle o kişi mükelleftir. Fıtır sadakasının vâcip olma zamanı Ramazan Bayramı’nın birinci günü olmakla birlikte, bayramdan önce de verilebilir. Ramazan’ın ilk başında verilmesi daha faziletlidir. Nitekim bayram namazından önce verilmesi müstehap kabul edilmiştir. Bununla birlikte, bayram günü veya daha sonra da verilebilir. Ancak bayramdan sonraya bırakılması mekruhtur. Herhangi bir kişiye ulaştırmak amacıyla niyet kurmuşsa bunda bir sakınca yok bayram sonrası da verilebilir. Şâfiî mezhebinde ise; fitreyi, meşru bir mazeret bulunmadıkça bayramın birinci gününün gün batımından sonraya bırakmak haramdır. Fitreyi Ramazan’ın ilk günlerinde vermek de caizdir. (Nevevî, el-Mecmû’, 6/128) Fitrenin hedefi, bir fakirin içinde yaşadığı toplumun hayat standardına göre bir günlük yiyeceğinin karşılanması suretiyle onun bayram sevincine iştirak etmesine katkıda bulunmaktır. Günümüzde fıtır sadakası miktarının belirlenmesinde, kişinin bir günlük normal gıda ihtiyacını karşılayacak miktarın ölçü alınması daha uygundur. Bu seneki fitre bedelinin asgarisi 240 TL’dir  Fıtır sadakası ve fidye şu kişilere verilmez. Kişi dinen zengin sayılanlara, usûlüne (anne, baba, dedeler ve nineler), fürûuna (çocuk ve torunlar) ve eşine fıtır sadakası veremez.  Fitreler bir fakire verilebileceği gibi birkaç fakire de dağıtılabilir. (Kâsânî, Bedâ’i, 2/75) Ancak bir kişiye verilen miktarın bir fitreden az olmaması evlâdır. Yani fitre miktarı belli onu bölerek bir başkasına veremez tam vermesi gerekir. fidye nedir sorusunun cevabına gelince: Fidye, oruç tutmaya gücü yetmeyen yaşlıların veya iyileşme ümidi olmayan hastaların, tutamadıkları her gün için bir fakiri doyuracak miktarda (2026 yılı için günlük 240 TL) ihtiyaç sahiplerine ödedikleri dini ve mali bir yükümlülüktür. Buraya dikkat edilmesi gerekiyor: Bile bile oruç tutmayan kişiler, FİTRE  vermeleri gerekir Bile bile tutmadıkları gün karşılığında  FİDYE  vermekle mükellef değildir. Ramazan Oruçunu tutmamak çok büyük bir günahlardandır. inkarı ise şirktir. Rabbim bütün tutulan oruçlarınızı, mukabele ve hayır hasenatlerimizi en güzel şekilde kabul ve makbul eylesin Araştırmacı ve ilahiyatçı yazar Hüseyin DENİZ